WordPress database error: [UPDATE command denied to user 'protonwilcza_6'@'10.254.34.62' for table 'wp_options']
UPDATE `wp_options` SET `option_value` = '1502976456' WHERE `option_name` = '_transient_doing_cron'

Sportlex.pl » Blog Archive » Prawo Bosmana – kompromis FIFA, UEFA i Komisji Europejskiej

Prawo Bosmana - kompromis FIFA, UEFA i Komisji Europejskiej

21.03.2012
Prawo Bosmana - kompromis FIFA, UEFA i Komisji Europejskiej
Prawo Bosmana to prawo regulujące instytucję wolnych transferów w sporcie, na mocy którego sportowiec, któremu wygasł kontrakt może swobodnie zmienić klub sportowy.

Tak w ogromnym skrócie można przedstawić rozstrzygnięcie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który w 1995 r. wydał wyrok w sprawie z powództwa Jeana - Marca Bosmana zawodowego piłkarza belgijskiego, od którego \"prawo Bosmana\" wzięło swoją nazwę. Wyrok, z racji swojej kontrowersyjności, wbudził mieszane uczucia w środowiskach sportowych.

Rozstrzygnięcie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Bosmana zostało oparte na art. 48 Traktatu Rzymskiego, który przewiduje swobodę przepływu osób i swobodę zatrudniania obywateli UE w krajach członkowskich UE. Trybunał wskazał, że taka swoboda ma również zastosowanie na rynku zatrudnienia piłkarzy, a opłaty transferowe mają bezpośredni wpływ na dostęp piłkarza do rynku pracy i utrudniają jego swobodny przepływ pracowników. Ponadto, uznano za niedopuszczalne wszelkie ustalenia związków sportowych, które w organizowanych meczach ograniczają liczbę graczy, pochodzących z innych państw UE.

Wyrok doprowadził do sporu między Komisją Europejską a FIFA z uwagi na fakt, że obowiązywanie art. 48 Traktatu Rzymskiego, z którego wywiedziono zasadę wolnych transferów w sporcie dotyczyło jedynie państw Unii Europejskiej. Tym samym, zasady wynikające z wyroku stawiały piłkarzy z tego obszaru w niekorzystnej sytuacji na arenie światowej.

Dlatego też w 2000 roku FIFA i UEFA zdecydowały się znaleźć wspólny mianownik dla zasad dot. wolnych transferów obowiązującymi na terenie Unii Europejskiej i poza nią. W rezolucji wystosowanej do Komisji Europejskiej FIFA podkreśliła wyjątkowość dyscypliny jaką jest piłka nożna oraz jej znaczenie dla lokalnych społeczności i zaproponowała kompromisowe rozwiązanie.

Porozumienie zostało zawarte w 2001 roku. Komisja Europejska przychyliła się do większości z postulatów wysuniętych przez FIFA i zawiesiła wcześniej wszczęte postępowanie w sprawie niezgodności zasad FIFA z prawem Unii Europejskiej. Podstawowymi zmianami było uzależnienie transferu od wieku zawodnika, a także powrót do opłat transferowych za młodszych zawodników.

Na podstawie porozumienia FIFA wydała akt pt.\"Zasady przekształcania reguł FIFA dotyczących transferów międzynarodowych\". Akt został przyjęty na światowym kongresie w Buenos Aires i wszedł w życie dnia 5 lipca 2001 roku.

FIFA uznała, że priorytetową kwestią w przypadku młodych piłkarzy, to jest takich, którzy nie osiągnęli jeszcze 18 roku życia, jest zdobywanie wykształcenia, a temu nie sprzyjają częste zagraniczne transfery. Wprowadzono więc zakaz międzynarodowych transferów graczy poniżej 18 lat, z zaznaczeniem, że zakaz ten może zostać uchylony w wyjątkowych przypadkach, np. gdy wraz z zawodnikiem, do nowego kraju przeprowadza się jego rodzina (lecz w celach niezwiązanych z kontraktem młodego piłkarza). Ponadto klub zatrudniający piłkarza musi zapewnić mu możliwość edukacji.

Jak wspomniano wcześniej, przywrócono również opłaty transferowe za graczy, którzy nie ukończyli 23 roku życia, niezależnie od tego czy wciąż pozostają związani kontraktem, czy też ich kontrakt już wygasł. Argumentując powyższe powołano się na fakt, że zawodnik do wskazanego wieku nie jest jeszcze w pełni ukształtowany zawodowo i wciąż uczy się piłkarskiego fachu. Dlatego też klubowi należy się swego rodzaju wynagrodzenie za jego wyszkolenie i wychowanie. Wysokości opłaty transferowej nie ustala się jednak dowolnie, jak to miało miejsce przed 1995 rokiem. Zaproponowano metodę wyliczania owej opłaty, która zależna jest przede wszystkim od stopnia rozwoju zawodowego danego zawodnika. W świetle tego opłata zyskała nowe oblicze, stała się swoistym \"źródłem dochodu\" szczególnie małych klubów, które często wkładają najwięcej pracy w znalezienie i późniejsze wstępne wyszkolenie młodych piłkarskich talentów, ale z racji swej wielkości i często niskiej pozycji w rankingach ligowych, nie mogą im później zapewnić rozwoju zawodowego na odpowiednim dla nich poziomie.

Ponadto, zdecydowano, że kontrakt piłkarski powinien trwać od roku do 5 lat, a w zależności od wieku zawodnika w momencie zawierania konraktu, przewidziano 2 lub 3-letni okres ochronny. W czasie jego trwania bezpodstawne jednostronne zerwanie kontraktu pociągać może dla strony zrywającej sankcje sportowe lub obowiązek wypłaty odszkodowania. Po upływie okresu ochronnego, jednostronne zerwanie kontraktu nie będzie powodować sankcji po stronie zawodników.

Omawiane postanowienia zostały zaakceptowane przez wszystkie krajowe związki piłki nożnej w państwach europejskich. Również PZPN nie zakwestionował ich obowiązywania, przenosząc je na grunt polski poprzez swoje przepisy wewnątrzzwiązkowe.

Chociaż regulacje w przypadku omawianych kwestii zostały ujednolicone, w sporcie, a szczególnie w piłce nożnej, wciąż jest jeszcze wiele spornych zagadnień, które czekają na ujednolicenie na skalę europejską czy też światową.

 
Marta Kolasińska, DLA Piper Wiater sp.k.